Το έργο της Τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) αφορά στη συλλογή, αναπολλαπλασιασμό, διατήρηση και αξιολόγηση των εγχώριων παραδοσιακών ποικιλιών και των άγριων αυτοφυών συγγενών ειδών τους, στην εκτίμηση του βαθμού της γενετικής τους διάβρωσης και στην επισήμανση περιοχών με σημαντικό γενετικό πλούτο ειδών για την Επί Τόπου διατήρηση (in situ conservation), δηλαδή στο φυσικό τους περιβάλλον ή για τη διατήρηση στον Αγρό (on-farm conservation) για τις απειλούμενες παραδοσιακές ποικιλίες.

Η ταυτοποίηση φυτογενετικών πόρων διενεργείται με φυσιολογικές, βιοχημικές και μοριακές μεθόδους για χρήση στη γενετική και βελτίωση των καλλιεργούμενων ειδών με κλασικές και μοριακές μεθόδους.

Η ΤΓΥ διατηρεί σήμερα Εκτός Τόπου (ex situ conservation), δηλαδή μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον πάνω από 14.000 δείγματα συλλογής εγχώριων παραδοσιακών ποικιλιών και άγριων συγγενών των καλλιεργούμενων ειδών. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των ποικιλιών διατηρείται με μορφή σπόρων σε ψυκτικούς θαλάμους διατήρησης. Επιπλέον, διαθέτει με τη μορφή κλωνικού υλικού και μία συλλογή 270 ποικιλιών αμπέλου, από τις οποίες είναι οι 200 αποτελούν ιδιαίτερα σπάνιες γηγενείς ποικιλίες, ενώ οι υπόλοιπες συνιστούν ποικιλίες ξενικής προέλευσης. Ο παραπάνω αριθμός διατηρούμενων δειγμάτων αντιπροσωπεύει ικανοποιητικά τη βιοποικιλότητα σημαντικού αριθμού ειδών του ελλαδικού χώρου (σιτηρών, καπνού, τεύτλων, χορτοδοτικών φυτών, οσπρίων, κηπευτικών, αρωματικών-φαρμακευτικών φυτών, αμπέλου κ.λπ.).

Παράλληλα μελετώνται τα κύρια μορφολογικά και αγρονομικά χαρακτηριστικά των παραπάνω ποικιλιών, ώστε να καταστεί δυνατή η αξιοποίησή τους στη γενετική βελτίωση και στη δημιουργία επίλεκτων και ποιοτικά ανώτερων ποικιλιών με γονίδια αντοχής και ποιότητας από τις παραδοσιακές ποικιλίες και τα άγρια συγγενή είδη και στη δημιουργία επίλεκτων βιοτύπων μέσα από τις παλιές παραδοσιακές ποικιλίες, οι οποίες θα είναι προσαρμοσμένες σε μία περιβαλλοντικά φιλική γεωργία. Τα στοιχεία όλης της συλλογής είναι καταγεγραμμένα σε βάση δεδομένων, οπότε γίνεται εύκολα η επεξεργασία τους, αλλά και η ανταλλαγή γενετικού υλικού και πληροφοριών με άλλες τράπεζες γενετικού υλικού ή αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, καθώς και με ερευνητικά ιδρύματα της χώρας.

Επιπλέον, η ΤΓΥ εκπροσωπεί την Ελλάδα στα διεθνή δίκτυα και σε ομάδες εργασίας για την εκπόνηση σχεδίων προστασίας και αξιοποίησης των φυτογενετικών πόρων και αποτελεί τον εθνικό εκπρόσωπο στο Δίκτυο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης (Documentation and Information Network), συμμετείχε ενεργά στη δημιουργία της βάσης δεδομένων της EURISCO και εξυπηρετεί ως εθνικό εστιακό Σημείο (National Focal Point) στο ευρωπαϊκό δίκτυο τεκμηρίωσης. Επίσης, γνωμοδοτεί προς το ΥπΑΑΤ ή άλλους φορείς για θέματα που αφορούν στη βιοποικιλότητα και στη διατήρηση των φυτογενετικών πόρων και εισηγείται προς το ΥπΑΑΤ για εξερευνητικές αποστολές που γίνονται στη χώρα μας από ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού για συλλογή γενετικού υλικού, οι οποίες πρέπει να γίνονται υπό την ευθύνη και την εποπτεία της ΤΓΥ.